premiera: 29.03.2010
ISBN: 978-83-76740-38-6
EAN: 9788376740386
rok wydania: 2010
nr wydania: 1
oprawa: miękka
il. stron: 240
OPIS
Nad powstaniem legendy bitwy grunwaldzkiej pracowało wielu kronikarzy, artystów, pisarzy i polityków. Również uczeni, często mylnie interpretując źródła, przyczynili się do utrwalenia błędnych stereotypów.
Przez stulecia wyobrażenia o bitwie opierano wyłącznie na opisie Jana Długosza. Wiek XIX i epoka romantyzmu przyczyniły się do odkrycia średniowiecza niejako na nowo, a badania nad epoką rycerską i sięganie do źródeł polskiej państwowości były jednymi z elementów utrzymania uczuć patriotycznych pod jarzmem zaborców.
I tak Adam Mickiewicz, tak silnie związany z Litwą, przypomniał w swojej twórczości historię zmagań litewsko-krzyżackich, nie dbając o rzetelność historyczną, lecz przede wszystkim o wartość literacką swych utworów. Znakomite dzieło Karola Szajnochy wydane w 1836 pt. Jadwiga i Jagiełło dało kolejną historyczno-literacką wizję dziejów tamtej bitwy. Wielcy malarze - Jan Matejko, Juliusz Kossak, Adam Popiel - obdarowali Polaków monumentalnymi obrazami przedstawiającymi wojska pod Grunwaldem. Do budowania legendy najbardziej jednak przyczynił się Henryk Sienkiewicz ofiarując narodowi Krzyżaków – romantyczną wizję historii polskiego rycerstwa.
Każdy naród potrzebuje legend, a patriotyzm w dużej mierze opiera się na poczuciu dumy z wielkiej przeszłości. Niniejsza książka jest okazją, aby po raz kolejny pochylić się nad legendą grunwaldzkich pól, zrekonstruować przekaz rozmaitych historycznych i literackich źródeł, poddać je krytyce i wzbogacić o spojrzenie współczesnego historyka.
SPIS
Wstęp………………………………………………………. 5
I. Powstanie i rozwój terytorialny państwa krzyżackiego………. 9
1. Państwo cystersów czy państwo Zakonu Krzyżackiego?…….. 9
2. Zagarnięcie Pomorza Gdańskiego 1308–1309.……………... 17
3. Wojna z Królestwem Polskim o Pomorze
i ziemię chełmińską 1327–1332.……………………………. 25
3.1 Kształtowanie się sojuszy wojskowych.…………………… 25
3.2 Walki o dominację nad księstwami mazowieckimi
i o ziemię dobrzyńską 1327–1330.……………………….. 28
3.3 Walki o Wielkopolskę i o Kujawy 1331–1332.……………. 40
3.4 Uwagi końcowe.………………………………………….. 55
4. Budowa zaplecza społeczno-gospodarczego
w państwie krzyżackim.…………………………………….. 58
II. Powstanie i rozwój Wielkiego Księstwa Litewskiego……….. 67
1. Zjednoczenie plemion litewskich i żmudzkich
przez króla Mendoga.…………………………………….… 67
2. Wzrost potęgi Wielkiego Księstwa Litewskiego
za Giedymina i Olgierda.…………………………………… 72
3. Zawarcie traktatu pokojowego z Zakonem nad Dubisą
1 listopada 1382 r. – wojna Jagiełły z Witoldem
i Krzyżakami.………………………………………………. 76
4. Unia polsko-litewska.…………………………………….… 80
4.1 Modernizacja Polski za Kazimierza Wielkiego.…………… 82
4.2 Destrukcyjne rządy Ludwika Węgierskiego.……………… 85
4.3 Warunki traktatu w Krewie 1385.………………………… 87
5. Druga wojna Jagiełły z Witoldem i Krzyżakami.…………… 93
6. Litwa pod rządami Witolda.……………………………… 101
III. Wielka wojna z Zakonem – bitwa pod Grunwaldem……… 107
1. Walka dyplomatyczna.……………………………………. 107
2. Wybuch wojny z Zakonem – działania zbrojne 1409 r.…… 114
3. Wznowienie działań wojennych
– bitwa pod Grunwaldem.……………………………….. 119
3.1 Działanie grup osłonowych.…………………………… 123
3.2 Marsz na Malbork.……………………………………… 124
3.3 Bitwa pod Grunwaldem i jej skutki.……………………. 127
3.4 Oblężenie Malborka.…………………………………… 143
3.5 Bitwa pod Koronowem.………………………………… 151
3.6 Zawarcie pokoju w Toruniu.…………………………… 162
4. Rozwój sztuki wojennej w okresie Grunwaldu.…………… 166
5. Wojna trzynastoletnia.……………………………………. 178
5.1 Działania wojenne w latach 1454–1462.………………… 178
5.2 Działania wojenne w latach 1462–1466 ……………….. . 188
6. Dalsze losy ziem Zakonu Krzyżackiego za Jagiellonów…… 193
7. Kształtowanie się legendy grunwaldzkiej bitwy
– od Długosza do Sienkiewicza.………………………….. 207
Mapki…………………………………………………….. 216
Bibliografia………………………………………………. 217
Spis treści………………………………………………… 218
