Kategoria

Edward Buca

Historia

Biogram

Edward Buca urodził się w 1926 r. w Nadybach w obwodzie lwowskim. Jako piętnastolatek wstąpił do Armii Krajowej. Mimo dwukrotnego aresztowania, udawało mu się uciekać Niemcom.

W 1945 r. w zajętym przez Sowietów Lwowie, wstąpił do organizacji NIE i został aresztowany przez NKWD. Otrzymał wyrok śmierci, zamieniony jednak na 20 lat katorgi. Zesłany do Workuty pracował m.in. przy budowie kopalni, elektrowni, linii kolejowych i innych obiektów.

Pod koniec lipca 1953 r., wybuchło w tamtejszych łagrach powstanie. Buca był jednym z przywódców. Bunt stłumiono, otwierając ogień i masakrując protestujących. Buca ocalał, ale otrzymał dodatkowe 10 lat kary.

W 1958 r., zwolniony z łagru i deportowany do PRL, został ponownie skazany na karę śmierci, zamienioną na trzynaście lat więzienia, na poczet której zaliczono pobyt w łagrze.

W 1959 r. podjął pracę w kopalni węgla a Katowicach. Inwigilowany przez SB w 1971 r. uciekł do Szwecji. W Radio Wolna Europa relacjonował swój pobyt w Gułagu oraz bunt w Workucie. Londyńskie wydanie jego wspomnień ściągnęło na niego znów uwagę polskich służb. Przeniósł się więc do Kanady.

Po 1990 r. kilkakrotnie przyjeżdżał do Polski. W 1999 r. wszczął proces o unieważnienie dawnego wyroku oraz o odszkodowanie. W 2013 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie przyznał mu zadośćuczynienie w wys. 565 tys. zł.

W 2013 r. Edward Buca powrócił z emigracji i zamieszkał w Szczecinie. W tym samym roku zmarł.

W 2014 r. Sąd Rejonowy w Łodzi zrehabilitował go, uchylając wyrok z roku 1958.